Депортация поляков из США: реальность или популизм?
На фоне заяў Трампа пра дэпартацыю нелегальных мігрантаў «амерыканскія» палякі пачалі хвалявацца за сваю будучыню.
Але ці магчыма, што прадстаўнікоў адной з самых вялікіх дыяспар у ЗША сапраўды будуць высылаць на гістарычную радзіму? Dzik запытаўся аб гэтым у Кірыла — аднаго з вядучых падкасту «Зроблена ў Польшчы».
У падкасце «Зроблена ў Польшчы» сувядоўцы Кірыл (блогер, па адукацыі — спецыяліст па палітычнаму маркетынгу) і Макс (блогер і медыяменеджар) размаўляюць пра польскую палітыку.
Якія шансы, што дэпартуюць хоць аднаго паляка?
— Я пакуль не чуў пра выпадкі дэпартацыі з ЗША менавіта палякаў. Але калі гаворка пра «хаця б аднаго», то да, я ўпэўнены, што рызыка ёсць.
Зараз з’явіўся спіс, складзены яшчэ пры адміністрацыі Байдэна. І нават там было больш за 2 тысячы грамадзян Польшчы, якія знаходзіліся ў чарзе на дэпартацыю. То бок, гэта магчыма. Пытанне толькі ў колькасці.
Па шчырасці, я не веру, што гэта будзе масавае з’явішча. Верагодна, пад дэпартацыю трапяць людзі, якія парушылі яшчэ які закон, акрамя міграцыйнага. Аднак варта памятаць, што ЗША ўсё ж такі федэратыўная дэцэнтралізаваная краіна. То бок, некаторыя штаты могуць адмовіцца выконваць загад Трампа (аб чым яны ўжо заяўляюць).
Не думаю, што ў Ілінойсе пачнуць лавіць палякаў на вуліцах. Бо ў такім выпадку губернатар гэтага штату можа нават не чакаць наступных выбараў, а адразу пакаваць свае рэчы. Колькасць выбаршчыкаў польскага паходжання ў першым, другім ці трэцім пакаленні там вельмі вялікая (каля 7% жыхароў Чыкага — польскага паходжання). А ва ўмовах амерыканскай выбарчай сістэмы, дзе нават некалькі тысяч здольныя хіснуць шалі, трэба лічыцца з галасамі.
Ну і калі выняць гэтых людзей з сістэмы, дзе яны займаюць свае месца, працуюць на пасадах, на якіх не хочуць працаваць амерыканцы, то сістэме будзе дрэнна. Дзяржава страціць і працоўную сілу, і падаткі.
То бок, можна чакаць адзіночных выпадкаў высылкі парушыўшых закон. Але не масавых дэпартацый.
- Хто тыя 30 тысяч палякаў, якіх, па словах консулаў, могуць дэпартаваць?
- Гэта прыкладныя лічбы людзей, якія альбо не паклапаціліся пра свой статус, альбо клапаціліся, але ў іх нічога не атрымалася. Аднак яны ўсё роўна засталіся на тэрыторыі ЗША.
Амерыканская сістэма даволі цікавая. У адрозненне ад Еўропы, дзе «нелегалы» абсалютна выкінутыя з сістэмы, і ў іх няма ні страхоўкі, ні дакументаў, у ЗША нелегальныя мігранты працуюць і плацяць падаткі. У некаторых нават ёсць сацыяльнае страхаванне. Адзінае, што ў іх няма, дык гэта дазволу на легальнае знаходжанне ў Штатах.
Вяртаючыся да палякаў — іхняя колькасць у ЗША налічвае каля 9 мільёнаў чалавек. То бок, гэта вялікая дыяспара, дзе шмат у каго ўжо ёсць альбо грамадзянства, альбо Green Card, альбо іншы легальны статус. І вось гэтыя згаданыя раней 30 тысяч — якраз людзі з праблемным статусам, што, дарэчы, не так і шмат.
Апошнія дні я манітору польскія СМІ. Бачу, што пішуць людзі правых поглядаў у твітары альбо нават у каментарах пад нашымі выпускамі. І вось такія палякі кажуць нешта кшталту «ну не, нелегалы — гэта латынасы, а мы белыя мігранты, немагчыма, каб нас дэпартавалі». Але не так даўно польскі журналіст запытаўся ў міністра ўнутранай бяспекі ЗША Крысці Ноэм, што яна можа сказаць тым членам польска-амерыканскай суполкі, якія галасавалі за рэспубліканцаў, але ў іхняй сям’і ёсць нелегальныя мігранты? На што тая адказала літаральна: «Закон аднолькавы для ўсіх».
Адзінае, што за гэтымі словамі не пайшлі ніякія дзеянні. Пакуль нічога не вядома пра самалёты LOT, якія б вярнуліся з дэпартаванымі з Амерыкі людзьмі.
Цікава, што з боку і ЗША, і Польшчы паступалі папулістычныя заявы. То бок, Трамп заяўляе пра дэпартацыю нелегальных мігрантаў (хоць на высылку 9 мільёнаў спатрэбяцца настолькі гіганцкія рэсурсы, што нават для Штатаў гэта будзе вялікай праблемай). А з іншага боку, мы бачым такі іранічны папулізм ад польскага ўрада, маўля, «каліласка, дэпартуйце, zapraszamy» (Туск раней казаў, што Польшча гатовая прыняць амерыканскіх палякаў).
